Puente Medieval de Sunbilla: historia y curiosidades

Sunbillako Erdi Aroko zubia: historia eta bitxikeriak

Sunbillan ostatu hartuko baduzu eta paisaiez gain zerbait gehiago ezagutu nahi baduzu, bada geldialdi bat merezi duen leku bat: Sunbillako Erdi Aroko zubia, Bidasoa ibaiaren gainean eraikia. Gaur egun herriko eguneroko paisaiaren parte bada ere, mendeetan zehar Nafarroaren eta Gipuzkoaren arteko komunikazioetarako eta Frantziarako bideetarako pasabide estrategikoa izan zen.

Haren harrien atzean bidaiariei, soldaduei, salgaiei eta hornidura militarrei lotutako historia dago, eta horrek azaltzen laguntzen du zergatik izan zen zubi hau hain garrantzitsua.

Noiz eraiki zen Sunbillako Erdi Aroko zubia?

Sunbillako egungo harrizko zubia 1562an eraiki zen, nahiz eta toki berean aurretik egurrezko zubi bat egon. Errege Kontseiluak 1551n erabat harrizko zubi bat eraikitzea agindu zuen, baina hainbat gorabeheraren ondorioz lanak gutxi gorabehera hamaika urtez atzeratu ziren.

Egurrezko zubia ordezkatzeko erabakia ez zen kasualitatea izan. Bidasoa ibaiaren uholdeek arazoak sortzen zituzten maiz, eta egitura sendoago bat izatea beharrezkoa zen.

Horrela, zubi berria inguruko komunikazioetarako funtsezko azpiegitura bihurtu zen.

Zergatik izan zen hain garrantzitsua Sunbillako zubia?
Zubiaren garrantzia, batez ere, antzinako errege-bidearen barruan zuen kokapenarekin lotuta dago. Bide horrek Nafarroa Gipuzkoarekin eta, Arantza, Igantzi eta Lesaka bezalako herrietatik barrena, Frantziarekin lotzen zuen.

Pasabide horretatik bidaiariak eta soldaduak igarotzen ziren, eta hornidurak ere garraiatzen ziren. Dokumentazio historikoak bereziki jasotzen du Eugiko lantegietatik eta Iruñeko bolbora-lantegitik ateratako munizioen garraioa, baita kostaldeko gotorleku eta armadetarako beste hainbat hornigai ere.

Horrek azaltzen du zubia ez zela Bidasoa zeharkatzeko azpiegitura hutsa. Nafarroako Erresumarentzat balio estrategikoa zuen pasabidea ere bazen.

Haren garrantzia hain handia izan zen, ezen ondorengo berreraikuntzak Nafarroako hainbat merindadek parte hartuta finantzatu baitziren.

Bidasoako uholdeek markatutako zubia
Ibaiak ere bere arrastoa utzi du zubiaren historian.

1625ean eta 1643an, Bidasoaren uholde handiek bi arku nagusiak eta zutabeetako bat suntsitu zituzten. Komunikazio-bide honek zuen garrantzia zela eta, zubia berreraiki behar izan zen.

Pasabidearen balio estrategikoak bere horretan jarraitu zuen XVIII. mendean ere. Dokumentazio historikoak adierazten du zubia eraistea ere planteatu zela, Frantziatik etor zitezkeen balizko erasoak eragozteko.

Zubia 1987an zaharberritu zuten, eta 1992an beste zubi bat eraiki zen Sunbillan, auzoen arteko komunikazioak hobetzeko eta harrizko zubi historikoa babesten laguntzeko.

Sunbillako bi auzoak lotzen dituen zubia
Gaur egun, zubiak balio berezia du Sunbilla nola antolatuta dagoen ulertzeko.

Hirigunea Bidasoaren bi aldeetan kokatutako bi auzotan banatuta dago, eta historikoki zubi honen bidez egon dira lotuta. Izan ere, herriaren egitura ibaiaren, zubiaren eta kaleen arteko harreman horrek baldintzatzen du, eta Sunbillak kale-herriaren eta zubi-herriaren ezaugarriak uztartzen ditu.

Horregatik, zubira hurbiltzea ez da monumentu bat bakarrik bisitatzea. Udalerriaren historia eta egitura ulertzeko modu erraza ere bada.

Merezi al du zubia bisitatzea Sunbillan zauden bitartean?
Bai, batez ere historia, arkitektura eta paisaia uztartu nahi badituzu Nafarroako iparraldera egindako bidaian.

Zubia Sunbillako hirigunean bertan dago, eta herriko arkitektura-elementu adierazgarrienetako bat da.

Casa Rural Garzibaitan ostatu hartzen baduzu, egonaldia aprobetxa dezakezu Sunbilla lasai ezagutzeko eta Bidasoaren gaineko antzinako pasabide honetara hurbiltzeko. Garzibaita alokairu osoko landa-etxea da, gehienez 10 lagunentzat, eta Sunbilla eta Baztan-Bidasoako beste leku batzuk hainbat egunetan ezagutzeko abiapuntu gisa erabil daiteke.

Zubiari argazki bat ateratzeaz harago, merezi du mendeetan zehar zer izan zen ezagutzea: lurraldeen arteko lotura-puntua eta bidaiarientzat, salgaietarako eta mugimendu militarretarako funtsezko azpiegitura.

Sunbillako Erdi Aroko zubiari buruzko ohiko galderak
Noiz eraiki zen Sunbillako Erdi Aroko zubia?
Egungo harrizko zubia 1562an eraiki zen, aurretik zegoen egurrezko zubi baten ordez.

Zergatik izan zen garrantzitsua Sunbillako zubia?
Nafarroa Gipuzkoarekin eta Frantziarekin lotzen zuen errege-bidearen parte zelako. Bertatik bidaiariak, soldaduak eta hornidurak igarotzen ziren, baita hainbat munizio eta hornigai ere.

Zein ibairen gainean dago Sunbillako zubia?
Zubiak Bidasoa ibaia zeharkatzen du, eta ibaiak Sunbillako hirigunea bi auzotan banatzen du.

Egungo zubia XVI. mendeko bera al da?
1562an eraikitako harrizko zubi historikoa da, nahiz eta hainbat berreraikuntza izan dituen eta 1987an zaharberritu zuten, historian zehar izandako kalteak direla eta.

Non ostatu hartu Sunbillako Erdi Aroko zubia bisitatzeko?
Aukera bat Casa Rural Garzibaita da, Sunbillan bertan. Gehienez 10 lagunentzako alokairu osoko etxea da, eta egokia izan daiteke herria abiapuntu gisa erabiliz Nafarroako iparraldea ezagutu nahi duten familientzat eta taldeentzat.